YKS Puanı Nasıl Hesaplanır? TYT %40 – AYT %60 ve OBP Etkisi

Deneme sınavından çıktıktan sonra hemen herkes aynı hesabı yapmaya çalışır: “Bu netlerle kaç puan gelir?” YKS puanı sadece doğru sayısını toplamakla bitmiyor; yanlışların götürdüğü net, testlerin standart sapması, TYT ile AYT’nin yüzdelik payı ve okul puanı (OBP) bir araya gelerek sonucu belirliyor.

Bu yazıda ÖSYM YKS Kılavuzu çerçevesinde YKS puanının hangi adımlarla hesaplandığını sade bir dille anlattık.

Temel formül: Önce her testte 4 yanlış 1 doğruyu götürür ve netler bulunur. Ardından 4 yıllık bölümlerde TYT %40, AYT veya YDT ise %60 oranında etki eder. Son olarak OBP eklenerek yerleştirme puanı oluşturulur.

1. Adım: Net Hesaplama (4 Yanlış 1 Doğru)

YKS’de her alt test kendi içinde değerlendirilir. Bir testteki yanlış sayısının dörtte biri, doğru sayısından çıkarılır. Örneğin 32 doğru ve 8 yanlış yaptığın bir testte 8 / 4 = 2 net düşülür ve toplam netin 30,00 olur. Boş bıraktığın sorular netini artırmaz ya da azaltmaz.

Ders ders tüm netlerini hızlıca çıkarmak istersen YKS Net Hesaplama aracını kullanabilirsin.

2. Adım: Puanın Hesaplanma Şartı (0,5 Net Kuralı)

2022 yılında 150 ve 180 baraj puanları kaldırılmış olsa da, puanının hesaplanabilmesi için ÖSYM’nin aradığı bir alt sınır vardır:

  • TYT puanı için: Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az birinden 0,5 veya daha fazla net çıkarman gerekir.
  • AYT puanları (SAY, EA, SÖZ) için: Öncelikle TYT puanının hesaplanmış olması, ayrıca ilgili puan türünde etkili olan AYT testlerinden en az birinden 0,5 net yapmış olman şarttır.
  • DİL puanı için: TYT puanının hesaplanması ve YDT’den en az 0,5 net çıkarılması gerekir.
Önemli detay: Örneğin yalnızca TYT Sosyal ve Fen çözüp Türkçe ile Matematik’ten 0,5 netin altında kalırsan TYT puanın hesaplanmaz; dolayısıyla AYT puan türlerin de oluşmaz.

3. Adım: TYT %40 ve AYT %60 Etkisi

2 yıllık önlisans bölümleri için yalnızca TYT puanı kullanılır. 4 yıllık lisans bölümlerine girerken ise TYT tek başına belirleyici değildir; seçtiğin alana göre AYT veya YDT testleri puanın büyük kısmını belirler:

Puan Türü TYT Payı AYT / YDT Payı Etkili Alan Testleri
TYT %100 – Türkçe (40), Sosyal (20), Matematik (40), Fen (20)
SAY (Sayısal) %40 %60 AYT Matematik (40) ve AYT Fen Bilimleri (40)
EA (Eşit Ağırlık) %40 %60 AYT Matematik (40) ve Edebiyat-Sosyal-1 (40)
SÖZ (Sözel) %40 %60 Edebiyat-Sosyal-1 (40) ve Sosyal Bilimler-2 (40)
DİL %40 %60 Yabancı Dil Testi – YDT (80)

Burada sık unutulan nokta şudur: Sayısalcı da olsan sözelci de olsan TYT tüm lisans puanlarının %40’ını oluşturur. Yani kendi alanın dışındaki TYT derslerinden çıkardığın netler de yerleştirme puanına doğrudan katkı sağlar. Sadece tek oturum üzerinden hesap yapmak için TYT Puan Hesaplama veya AYT Puan Hesaplama sayfalarına bakabilirsin.

4. Adım: Standart Sapma ve OBP Eklenmesi

ÖSYM, her testin ortalamasını ve standart sapmasını o yıl sınava giren tüm adayların performansına göre hesaplar. Sınavın zorluğuna bağlı olarak aynı netlerle elde edilen puanlar yıldan yıla değişebilir; bazı yıllarda bu fark birkaç puanla sınırlı kalmayıp çok daha belirgin oynayabilir. Her test için hesaplanan standart puanlar ağırlıklarıyla çarpılıp toplanır ve bu toplama 100 taban puan eklenerek 100 ile 500 arasında sınav puanı elde edilir. Ardından sıra okul puanına gelir.

Lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla elde edilen OBP (250 – 500 arası), normal durumda 0,12 katsayısıyla çarpılarak sınav puanının üzerine eklenir (30 ile 60 puan arası katkı). Eğer bir önceki yıl YKS ile bir programa yerleştiysen katsayı yarıya düşer ve 0,06 uygulanır. Sınav puanı ile OBP katkısının toplamı, tercihlerde esas alınan yerleştirme puanını verir. Meslek lisesi mezunlarına tanınan ek puan gibi özel durumlar için o yılın güncel ÖSYM kılavuzunu da kontrol etmeyi unutma. Detaylı bilgi için OBP Hesaplama aracına göz atabilirsin.

Sık Sorulan Sorular

Alanım dışındaki AYT testlerini çözersem puanım düşer mi?

Hayır, düşürmez. Örneğin Sayısal puanı hesaplanırken sadece TYT + AYT Matematik + AYT Fen testleri dikkate alınır; Edebiyat veya Sosyal-2 çözmen SAY puanını etkilemez, yalnızca EA veya SÖZ puanının da hesaplanmasını sağlar.

Aynı netle her yıl aynı sıralama gelir mi?

Hayır. Sınavın kolay veya zor olması o yılki ortalama netleri değiştirdiği için, aynı netle elde edilen puan ve sıralama yıldan yıla oynayabilir. Güncel tahmin için YKS Sıralama Hesaplama aracını kullanabilirsin.

OBP eklenmeden sadece sınav puanıyla tercih yapılabilir mi?

Merkezi yerleştirmede adayların yerleştirme puanı (sınav puanı + OBP katkısı) esas alınır. OBP eklenmemiş sınav puanı, yalnızca sınavdaki kendi başarını görmen için bir göstergedir; yerleştirme bu puana göre yapılmaz.

Netlerini Girip Tahmini YKS Puanını Gör

TYT ve AYT netlerinle tüm puan türlerini tek ekranda hesapla.

YKS Puan Hesapla

Yukarı Çık